Proje Genel Bakış
Çorlu Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren 32.000 m² kapalı alana sahip bir tekstil üretim tesisinin tüm aydınlatma altyapısının modernizasyonu, DOA Enerji mühendislik ekibi tarafından 14 hafta içinde anahtar teslim olarak gerçekleştirildi.
Müşterimiz, dokuma–ipek üretim hatlarında 3 vardiya (24 saat) kesintisiz çalışan bir tekstil grubudur. Mevcut sistem 1500 adet 400 W metal halide (HID) armatür ile aydınlatılmakta olup, toplam tesisat gücü 720 kW seviyesindeydi. Müşterinin temel problemleri şunlardı: ısı yayılımı nedeniyle klima yükünün artması, 6.000–8.000 saatte yanmış armatürlerin servis maliyeti, 200–250 lux'e düşen üretim alanı aydınlık seviyesi (TS EN 12464-1'in 500 lux gerekliliğinin altında) ve yangın yönetmeliği (BYKHY) uyum gerekliliği.
Proje hedefleri net olarak belirlendi: minimum %60 enerji tasarrufu, üretim alanlarında 750 lux uniform aydınlık (Uo > 0.6), IP65 toz/nem koruması, 70.000 saat L70 ömür ve 18 ay altında ROI.
Mevcut Durum Analizi
DOA Enerji ekibi 4 günlük detaylı saha etüdü yaptı. Lux metre (Konica Minolta T-10A) ile yapılan ölçümlerde aşağıdaki bulgular elde edildi:
- Ortalama aydınlık seviyesi: 218 lux (uniformity 0.32 — yetersiz)
- HID armatür ortalama yaş: 4.2 yıl, ışık akısı düşüşü %38
- Yıllık armatür değişim sayısı: 287 adet (toplam stok %19)
- Yıllık enerji tüketimi: 6.31 GWh (24 saat × 365 gün × 720 kW)
- Yıllık armatür + bakım maliyeti: 412.000 TL
- Yıllık klima ek yükü: 18.000 kWh (HID'lerin ısı yayılımından)
Termal kamera (FLIR E60) ölçümleri, armatür gövdesinde 95 °C'ye varan sıcaklıklar tespit etti. Bu durum, hem yangın riski oluşturuyor hem de HVAC sistemi üzerinde yaz aylarında %12'ye varan ek soğutma yükü yaratıyordu.
Tasarım & Mühendislik Çözümü
Sistem Mimarisi
Dialux EVO 11 ile yapılan ışık dağılım hesaplamaları sonucunda, mevcut 1500 noktayı koruyarak 1500 adet 150 W LED endüstriyel High-Bay çözümüne geçiş öngörüldü. Tek armatür başına ışık akısı 22.500 lm (LE = 150 lm/W), CRI 80+, CCT 5000K (gün ışığı eşdeğeri, tekstil renk kontrolü için kritik).
Tasarımda 4 temel kararla diferansiyasyon sağlandı:
- DALI 2.0 dijital adresleme: Her armatür bireysel olarak dim edilebilir, gruplandırılabilir
- Hareket ve gün ışığı sensörleri: 47 zonlu otonom dim kontrolü (en az %40 enerji tasarrufu üst marj)
- IP66/IK10 sınıfı muhafaza: Tekstil lifi tozuna karşı tam koruma
- 120° dağılım optikleri: Yüksek tavan (8.5 m) için optimize edilmiş
Ürün Seçimi & Sebepleri
Karşılaştırılan markalar: Philips BY698P, Schreder OmniBlast, ENEC sertifikalı yerel üretici çözümleri. Seçilen: Philips BY698P G3 150W + DALI-2 sürücü + Helvar 920 router (zon kontrolü için).
Sebepler:
- IEC 62471 fotobiyolojik güvenlik sertifikası (RG0)
- Onboard sürge koruma 10 kV/10 kA (tekstil makinelerinin endüktif yüklerine karşı)
- Philips 5 yıl tam garanti (LM-80 + TM-21 dokümanlı L70 70.000 saat)
- DALI driver enerji geri kazanım %95.5
Uygulama Süreci
Tesisin 7/24 üretim takvimi nedeniyle proje 14 hafta boyunca, üretim hatları arasında dönüşümlü olarak uygulandı:
Hafta 1–2: Mevcut tesisat haritalama, sürücü dağılım panolarının kontrolü, DALI omurga kablolaması (TIA-568 Cat6 STP, 8.4 km).
Hafta 3–10: Üretim hatlarına göre bölge bölge LED değişimi — gece vardiyasında her hattan 200 armatür değiştirildi, sabaha tam çalışır halde teslim edildi. Toplam sıfır üretim kaybı.
Hafta 11–12: Helvar Designer 5 ile sahne programlaması (gündüz/gece/bakım/yangın senaryoları), gün ışığı kalibrasyonu (lux sensör başına 14 ölçüm noktası).
Hafta 13–14: Uniformity testleri (Dialux'tan tahmin %94 doğruluk), termal kontroller, eğitim ve devreye alma.
Sonuçlar & Ölçümler
| Metrik | Önce | Sonra | Değişim |
|---|---|---|---|
| Toplam Kurulu Güç | 720 kW | 274 kW | -%62 |
| Ortalama Aydınlık | 218 lux | 762 lux | +250% |
| Uniformity (Uo) | 0.32 | 0.71 | TS EN 12464-1 OK |
| Yıllık Tüketim | 6.31 GWh | 2.40 GWh | -3.91 GWh |
| Yıllık Elektrik Maliyeti | 5.05 M TL | 1.92 M TL | -3.13 M TL |
| Armatür Bakım Maliyeti | 412 K TL | ~0 TL | (5 yıl tam garanti) |
| Yıllık HVAC Ek Yük | 18.000 kWh | 0 kWh | -%100 |
| Geri Ödeme | — | 17.4 ay | ROI %62/yıl |
Ek olarak DALI sensör tabanlı dim sistemi sayesinde, gündüz operasyonlarında doğal ışıkla %22 ek tasarruf gerçekleşmiş; reel ölçülen yıllık tüketim 2.18 GWh seviyesine inmiştir.
Yönetmelik Uyumu & Sertifikasyon
Proje aşağıdaki yönetmelik ve standartlara tam uyum sağlanarak teslim edildi:
- TS EN 12464-1:2021 — İç mekan çalışma yerleri aydınlatma standardı (500–750 lux, Uo ≥ 0.6, UGR ≤ 22)
- TS EN 60598-1 — Genel armatür emniyeti
- IEC 62471 — Lamba ve lamba sistemleri fotobiyolojik güvenliği (RG0 — Hatasız grup)
- Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (BYKHY) — Acil aydınlatma ve aydınlatma armatür ısı kısıtları
- Elektrik Tesisleri Topraklamalar Yönetmeliği — Tüm armatürler 4 mm² topraklama
- CE & ENEC sertifikası dokümanları proje teslim dosyasında
Müşteri Geri Bildirimi
"Doa Enerji ekibinin proje yönetim disiplini ve mühendislik raporlama detaylarının seviyesi, çalıştığımız uluslararası mühendislik firmalarından daha üst düzeydeydi. 14 haftalık dönüşümde tek bir vardiya bile durmadık. Aylık enerji faturamızda 280.000 TL net düşüş gözlemledik. Üretim alanında çalışan personelimizin görsel konforu da inanılmaz arttı. ROI hesaplarımız 18 ay vermişti, gerçekleşen 17.4 ay oldu — neredeyse kuruşu kuruşuna." — Tesis Enerji ve Sürdürülebilirlik Müdürü
DOA Enerji Farkı & Sonuç
Bu projede DOA Enerji'nin getirdiği fark, sadece ürün tedariki değildi: detaylı saha etüdü, Dialux ile gerçekçi ışık simülasyonu, DALI zon mimarisi ve hareket/gün ışığı sensör entegrasyonu, mühendislik raporu ve commissioning belgelerinin eksiksiz teslimi.
Tekstil sektöründe LED dönüşüm projeleri için anahtar başarı faktörleri olarak şu noktaların altını çiziyoruz: (1) IP66 muhafaza ile lif tozuna karşı dayanım, (2) endüktif yük kaynaklı sürgelere karşı 10 kV sürge koruma, (3) renk kontrolü için CRI 80+/CCT 5000K seçimi, (4) DALI ile zon bazlı kontrol — kâğıt üzerinde %60 olan tasarrufu sahada %65+ seviyesine çıkaran ana faktör.
Benzer bir tekstil veya endüstriyel tesis dönüşüm projeniz mi var? DOA Enerji mühendislik ekibimiz, ücretsiz saha etüdü ve Dialux ön projelendirme sunmaktadır. info@doaenerji.com.tr.